Lajmet

Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca dhe Zëvendës Auditori i Përgjithshëm, Bezad Halilaj morën pjesë në sesionin e nivelit të lartë me temën “Sfidat informale për pavarësinë e Institucioneve Supreme të Auditimit”, organizuar nga Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD) dhe Iniciativa për Zhvillim e INTOSAI-t (IDI), në kuadër të punimeve ndërkombëtare të INCOSAI-t. 

Ky sesion diskutimi me pjesëmarrjen e krerëve të Institucioneve Supreme të Auditimit (ISA) dhe përfaqësuesve të organizatave ndërkombëtare adresoi faktorët informalë që ndikojnë në pavarësinë e ISA-ve përtej kornizave ligjore, përfshirë pritjet politike, reputacionin institucional, dinamikat fiskale dhe marrëdhëniet me palët e interesit.   

Gjatë sesionit u diskutua se si faktorët më lart ndikojnë në aftësinë e Institucioneve Supreme të Auditimit për të ushtruar mandatin e tyre në mënyrë të pavarur dhe efektive. Po ashtu, pjesëmarrësit shkëmbyen përvoja mbi mënyrat e forcimit të besueshmërisë publike dhe integritetit institucional.  

Në kuadër të këtij sesioni u prezantuan gjetjet e para të Projektit Global për Pavarësinë e ISA-ve i udhëhequr nga OECD dhe IDI, që synon të analizojë ndikimet e faktorëve politikë, ekonomikë dhe institucionalë në pavarësinë reale të ISA-ve në mbarë botën.

Në margjinat e Kongresit XXV të Organizatës Ndërkombëtare të Institucioneve Supreme të Auditimit (INCOSAI), u mbajt sesioni “Fondi Saudit për Përmirësimin e Performancës së ISA-ve (FISP)” i organizuar nga Gjykata e Përgjithshme e Auditimit të Mbretërisë së Arabisë Saudite dhe Iniciativa për Zhvillim e INTOSAI-t. Në kuadër të këtij sesioni, institucionet përfituese prezantuan rezultatet e arritura dhe ndikimin e fondit në rritjen e performancës dhe lehtësimin e sfidave të hasura në punën e tyre të përditshme.  

Pas sesionit të përgjithshëm, Auditorja e Përgjithshme e Republikës së Kosovës, Vlora Spanca, pati një takim të veçantë me Presidentin e Gjykatës së Përgjithshme të Auditimit të Mbretërisë së Arabisë Saudite, Dr. Hussam Alangari, të cilin e falënderoi për bashkëpunimin e deritanishëm, me theks të veçantë për mbështetjen ndaj Zyrës Kombëtare të Auditimit të Kosovës (ZKA) përmes donacionit nga Fondi Saudit për Performancën e Përmirësuar të Institucioneve Supreme të Auditimit  (FISP).  

Znj. Spanca tha se Fondi ka kontribuar në forcimin e punës dhe performancës së përgjithshme të ZKA-së, si dhe modernizimin e infrastrukturës së IT-së duke ndikuar drejtpërdrejtë në përmirësimin dhe lehtësimin e procesit të auditimit. “Këto investime kanë sjellur ndryshim të vërtetë në aftësinë tonë për të kryer auditime që janë në kohë, të besueshme dhe me ndikim, duke kontribuar në mënyrë domethënëse në forcimin e faktorëve që përforcojnë besimin e popullit të Kosovës në Zyrën Kombëtare të Auditimit”, deklaroi ajo.  

Duke shprehu përkushtimin e saj dhe të ZKA-së ndaj vazhdimit të bashkëpunimit, Auditorja e Përgjithshme ka konfirmuar angazhimin e institucionit që drejton në nismat dhe aktivitetet e INTOSAI-t për të arritur përsosmëri në auditimin publik. “Së bashku, ne nuk po përmirësojmë vetëm institucionet, por po formësojmë një të ardhme me transparencë, besim dhe ndikim të qëndrueshëm. Duke parë përpara, jemi të përkushtuar të përballemi me sfida të reja, të forcojmë llogaridhënien dhe të vazhdojmë të shërbejmë si anëtar i përkushtuar, i aftë dhe krenar i familjes së INTOSAI-t”, theksoi znj. Spanca.  

Presidenti i Gjykatës së Përgjithshme të Auditimit të Mbretërisë së Arabisë Saudite, Dr. Hussam Alangari, tha se është i kënaqur që mbështetja e tyre i ka shërbyer Zyrës Kombëtare të Auditimit të Kosovës të avancojë infrastrukturën e TI-së dhe proceseve audituese.

Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) përfundoi me sukses trajnimin me temën “Kodi i Etikës dhe Konflikti i Interesit”, i cili u zhvillua në katër grupe më 20, 22, 23 dhe 24 tetor 2025. Qëllimi i trajnimit ishte forcimi i integritetit profesional dhe zbatimi i standardeve etike në punën e përditshme në ZKA.  

Trajnimi u mbajt nga përfaqësuesit e Departamentit për Çështje Juridike dhe kundër Mashtrimeve të ZKA-së dhe përfaqësuesit e Agjencisë për Parandalimin e Korrupsionit, të cilët prezantuan ndryshimet e Kodit të Etikës dhe zbatimin e tij në punën e përditshme, rolin dhe përgjegjësitë e Komisionit të Etikës, si dhe për mekanizmat e identifikimit dhe menaxhimit të situatave të mundshme të konfliktit të interesit.  

Në pjesën e trajnimit për konfliktin e interesit, u trajtuan obligimet ligjore të zyrtarëve publikë, rastet më të shpeshta që paraqiten në praktikë dhe procedurat e raportimit dhe shmangies së tyre. Përfaqësuesit e Agjencisë për Parandalimin e Korrupsionit theksuan rëndësinë e parandalimit të hershëm të situatave që mund të cenojnë paanshmërinë dhe besimin publik.

Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) të martën mbajti Konferencën Vjetore me temën “Auditimi që nxit ndryshim – Profesionalizmi dhe Besueshmëria”, punimet e së cilës u zhvilluan në tri panele: “Roli i auditimit në fuqizimin e qeverisjes së mirë përmes zbatimit strategjik, zhvillimit profesional dhe cilësisë në punë”; “Auditimi i PVF-ve, pajtueshmërisë dhe performancës”; si dhe “Ndryshimet rregullative, bashkëpunimi dhe mbështetja administrative”.  

Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, në fjalën e saj tha se ndryshimi nuk ndodh rastësisht, por është fryt i përkushtimit, guximit dhe  profesionalizmit. “Ne nuk jemi thjesht verifikues dokumentesh apo zbatues procedurash, por jemi zëri i qytetarit, syri kritik i institucioneve dhe ndërgjegjja profesionale që kërkon përmirësim, drejtësi dhe transparencë”, deklaroi znj. Spanca. Po ashtu ajo foli për rezultatet e sezonit auditues 2024-2025, përmbushjen e Planit Strategjik,  si dhe forcimin e pozicionit të ZKA-së në raport me palët e interesit në vend dhe në arenën ndërkombëtare.   

Zëvendës Auditori i Përgjithshëm, Bezad Halilaj, prezantoi në mënyrë të detajuar rezultatet e fushave me interes të veçantë si: auditimet e pajtueshmërisë,  ndërmarrjeve publike me interes të lartë, zbatimin e rekomandimeve, si dhe  auditimet e performancës. 

Në kuadër të paneleve u prezantuan rezultatet e punës audituese, zhvillimi strategjik dhe i metodologjisë, ndryshimet në kornizën rregullative, komunikimi, bashkëpunimi ndërkombëtar dhe mbështetja administrative si dhe sfidat dhe sukseset.  

Në konferencë u nderuan me mirënjohje punonjësit që janë pensionuar gjatë këtij viti, punonjësit që shënuan jubileun e 20-të dhe të 10-të të punës në ZKA si dhe falënderimet për ish kolegët.  

Mbyllja e punimeve të konferencës u bë nga Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, e cila falënderoi të pranishmit për pjesëmarrjen dhe kontributin e dhënë.

Më 17 tetor 2025 në Lisbonë, Drejtoresha e Departamentit për Çështje Juridike dhe Kundër Mashtrimeve, Minire Begaj Balaj dhe auditorja seniore, Xhemile Berisha morën pjesë në seminarin “Institucionet Supreme të Auditimit, Inteligjenca Artificiale dhe Etika”, i organizuar nga Rrjeti i EUROSAI-t për Etikë, i kryesuar nga Zyra Shtetërore e Auditimit të Republikës së Kroacisë dhe Gjykata Portugeze e Auditorëve.  

Seminari pati për qëllim diskutimin mbi mundësitë, sfidat dhe implikimet etike të përdorimit të inteligjencës artificiale (AI) në punën e institucioneve supreme të auditimit, si dhe shkëmbimin e përvojave dhe praktikave të mira në fushën e etikës institucionale.  

Gjatë programit, u prezantuan tema kyçe nga Gjykata Evropiane e Auditorëve (ECA), Zyra Shtetërore e Auditimit e Kroacisë dhe Gjykata Portugeze e Auditimit, përfshirë raportin e BE-së për ambicien në fushën e AI-së, nevojat dhe perspektivat e përdorimit të AI-së në auditim, si dhe udhëzimet e INTOSAI-t dhe OKB-së për bashkëpunim ndërmjet ISA-ve dhe agjencive kundër korrupsionit.  

Seminari u ndoq nga përfaqësues të 16 institucioneve supreme të auditimit  dhe Gjykatës Evropiane të Auditorëve, anëtare të EUROSAI-t, si dhe nga përfaqësues të Mekanizmit Kombëtar Kundër Korrupsionit të Portugalisë (MENAC).

Ndihmës Auditoret e Përgjithshme, Emine Fazliu dhe Myrvete Gashi Morina, si dhe Drejtori i Departamentit të Auditimit, Jusuf Kryeziu, morën pjesë në seminarin e parë të EUROSAI-t për Ndërtimin e Kapaciteteve, i cili u mbajt më 14 dhe 15 tetor 2025 në Varshavë, nën organizimin e Zyrës Supreme të Auditimit të Polonisë.  

Ky seminar mblodhi përfaqësues të Institucioneve Supreme të Auditimit (ISA) nga vendet anëtare të EUROSAI-t, për të shkëmbyer përvojat dhe praktikat e mira me qëllim të forcimit të kapaciteteve profesionale në tri fusha kyçe: zbatimin e standardit të përditësuar ISSAI 140, përdorimin e gjuhës së thjeshtë në komunikim dhe raporte, si dhe qasjen dhe përdorimin e mediave sociale në punën e SAI-ve.  

Pjesëmarrësit ndanë praktika të mira dhe qasje inovative për përmirësimin e cilësisë së punës dhe rritjen e transparencës në komunikim me publikun.  

Seminari u zhvillua në kuadër të zbatimit të Objektivit Strategjik 2 të Planit Strategjik të EUROSAI-t 2024–2030, i cili synon fuqizimin e bashkëpunimit dhe ngritjen e kapaciteteve të Institucioneve Supreme të Auditimit në Evropë. 

Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, Zëvendës Auditori i Përgjithshëm, Bezad Halilaj, dhe Osman Kabashi Auditor Inxhinier, të mërkurën priten në takim kryetarin e Odës së Inxhinierëve të Republikës së Kosovës (OIRK), Arsim Rapuca dhe Drejtorin Ekzekutiv Lulzim Ismajli, si dhe anëtarin e Bordit të Odës së Arkitektëve të Republikës së Kosovës (OARK), Asim Vatovci.  

Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca dhe përfaqësuesit e odave diskutuan për rëndësinë e bashkëpunimit ndërinstitucional dhe u pajtuan për nevojën dhe përgatitjen e një memorandumi bashkëpunimi në të ardhmen.  

Znj. Spanca foli për rolin dhe mandatin e ZKA-së, me theks të veçantë për rëndësinë e auditimeve të realizuara në fushën e ndërtimeve deri më tani si dhe rritjen e numrit të tyre në të ardhmen.  

Kryetari Rapuca foli për rolin dhe përgjegjësitë ligjore të odave profesionale, si dhe dokumentacionin përcjellës ligjor dhe teknik që rregullon proceset në fushën e ndërtimit.

Ndihmës Auditori i Përgjithshëm, Zukë Zuka, Drejtori i Departamentit të Sigurimit të Cilësisë së Auditimit, Fitim Haliti dhe auditori senior, Ylber Sadiku morën pjesë në  konferencën “Sistemi i Menaxhimit të Cilësisë së Auditimit”, të mbajtur me 8 dhe 9 tetor 2025 në Sarajevë, organizuar nga Zyra e Auditimit të Bosnjë dhe Hercegovinës në bashkëpunim me OECD/SIGMA në kuadër të Planit të Punës të Rrjetit të Institucioneve Supreme të Auditimit të vendeve kandidate dhe kandidate të mundshme për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Të pranishëm ishin përfaqësues të Institucioneve Supreme të Auditimit nga Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Mali i Zi, Gjeorgjia, Kosova, Moldavia, Maqedonia e Veriut, Serbia, Turqia, Ukraina, Suedia dhe Kroacia.

Konferenca shërbeu për shkëmbimin e përvojave mbi ngritjen dhe aplikimin e Sistemit të Menaxhimit të Cilësisë së Auditimit, i cili bazohet në standardin ndërkombëtar të rishikuar ISSAI 140. Përfaqësuesit e Zyrës së Auditimit të Bosnjë dhe Hercegovinës prezantuan përvojën nga pjesëmarrja në projektin pilot global të zhvilluar nga IDI për SoAQM  (Sistemi për Menaxhimin e Cilësisë në Auditim).

Në margjinat e konferencës u shënua 25-vjetori i Zyrës së  Auditimit të  Bosnjës dhe Hercegovinës, me ç’rast Auditori i Përgjithshëm, Hrvoje Tvrtkoviq foli për zhvillimin e Zyrës dhe rolin e saj në forcimin e transparencës dhe llogaridhënies në sektorin publik. Me këtë rast Ndihmës Auditori i Përgjithshëm, Zuke Zuka, në emër të  Auditores së Përgjithshme, Vlora Spanca, uroi z. Tvrtkoviq  për 25-vjetorin duke i dëshiruar shumë suksese në forcimin e auditimit publik në rajon dhe bashkëpunimin ndërinstitucional.

Auditorja e Përgjithshme e Republikës së Kosovës, Vlora Spanca, së bashku me Zëvendës Auditorin e Përgjithshëm Bezad Halilaj dhe Ndihmës Auditoren e Përgjithshme, Myrvete Gashi, zhvilluan takim me Rektorin e Universitetit për Biznes dhe Teknologji (UBT), Prof. Dr. Edmond Hajrizi.

Në takim u diskutua ripërtëritja e marrëveshjes së bashkëpunimit dhe mundësitë që kjo hapë për të ardhmen përmes fuqizimit të kapaciteteve profesionale dhe shkëmbimit të përvojave. Palët u dakorduan që përmes kësaj marrëveshjeje të forcojnë partneritetin dhe të kontribuojnë në zhvillimin profesional, me qëllim të rritjes së kapaciteteve dhe shkëmbimit të përvojave në fusha me interes të përbashkët.

Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) publikoi raportin e auditimit të performancës “Efikasiteti dhe efektiviteti në procesin e lejeve të ndërtimit në Komunën e Fushë Kosovës”. Auditimi ka vlerësuar procesin që nga dhënia e kushteve ndërtimore e deri te pajisja me çertifikata të përdorimit. Auditimi është fokusuar në vlerësimin e përputhshmërisë me planifikimin hapësinor, përdorimin e mekanizmave të kontrollit në dispozicion, si dhe garantimin e sigurisë për banorët që vendosen në këto objekte.

Auditimi ka konstatuar mangësi serioze në procesin e lejeve ndërtimore në Komunën e Fushë Kosovës si: mos miratimi i Planit Zhvillimor Komunal, mos  hartimi i planeve të detajuara rregulluese si dhe lëshimi i lejeve ndërtimore sipas hartës zonale. ZKA ka identifikuar se, Komuna ka lejuar devijime nga kushtet ndërtimore, si mungesë e hapësirave gjelbëruese apo tejkalim i sipërfaqeve të ndërtimit. Po ashtu, kishte vonesa të konsiderueshme në lëshimin e kushteve ndërtimore nga katër deri në 131 ditë. Po ashtu në disa raste lejet ndërtimore kishin devijime nga parametrat e përcaktuara, duke përfshirë rritje të sipërfaqes ndërtimore, tejkalim të numrit të njësive banesore dhe mungesë të hapësirave gjelbëruese apo vend parkimeve.

Rezultatet e auditimit tregojnë se inspektorët komunalë kanë inspektuar një pjesë shumë të vogël të punimeve, ndërsa pjesën tjetër ia kanë lënë investitorëve. Në vend që të forcojë mbikëqyrjen, inspektorati ka vepruar pa plan pune, pa ndarje të qartë të detyrave si dhe pa databazë për të gjurmuar ndërtimet.

ZKA, ka konstatuar dallime midis sipërfaqes se ndërtuar, kushteve dhe lejeve ndërtimore. Kishte raste kur sipërfaqja ndërtimore në leje ishte më e madhe se ajo e miratuar në kushte, duke shkuar deri në 6,158 m². Ndërsa, kishte raste të tjera ku sipërfaqja në leje ishte më e vogël, duke variuar nga 235 m² deri në 2,158 m². 

Komuna nuk ka respektuar as afatet ligjore për lëshimin e kushteve dhe lejeve ndërtimore duke shkaktuar vonesa deri në 250 ditë, si dhe ka lëshuar shumë më pak certifikata përdorimi sesa leje ndërtimore.

Lidhur me këtë auditim, Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, deklaroi se Komuna e Fushë Kosovës nuk ishte treguar efikase dhe efektive për të siguruar përputhshmërinë e ndërtimeve të larta banesore me planifikimet hapësinore. Po ashtu komuna nuk ka zgjeruar infrastrukturën publike (çerdhe, shkolla, qendra mjekësore) në përputhje me rritjen e numrit të ndërtimeve.

Për të siguruar që procesi i lejeve ndërtimore zhvillohet në mënyrë sa më efikase dhe efektive, Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) ka dhënë dhjetë rekomandime.   

Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) publikoi  raportin e auditimit të performancës “Efikasiteti në planifikimin dhe menaxhimin e projektit ‘Ndërtimi i sheshit së bashku me nënkalimet dhe parkingun nëntokësor në qytetin e Malishevës’”, për periudhën 2022 - mars 2025. Auditimi ka vlerësuar efikasitetin e komunës në planifikimin dhe menaxhimin e këtij projekti si dhe ndikimin i tij në zhvillimin urban dhe jetën e qytetarëve.

Rezultatet e auditimit tregojnë se Komuna e Malishevës nuk ka qenë efikase në planifikimin dhe menaxhimin e projektit të kontraktuar në vlerë 8.28 milionë euro. Kontrata e këtij Projekti ishte nënshkruar me mbështetje buxhetore prej 2.03 milionë euro dhe kishte filluar pa planifikim të detajuar, duke u përcjellë më pas më rritje të kostove. Përveç kontratës bazë Komuna e Malishevës kishte lidhur edhe aneks kontratë në vlerë mbi 800 mijë euro si dhe kostot të pritshme deri në përfundim të projektit janë rreth 500 mijë euro. Përveç kësaj janë ridestinuar rreth 520 mijë euro nga projekte tjera për të mundësuar ndërtimin e këtij projekti.

Në procedurat e prokurimit për kontraktimin e kompanisë projektuese ka pasur mungesë të transparencës dhe trajtim jo të  barabartë.  

Po ashtu janë evidentuar mospërputhje në mes çmimeve të vlerësuara dhe atyre të kontraktuara tek 226 pozicione nga gjithsej 802, ose 28% e tyre, ku çmimi i kontraktuar ishte deri në 1600% (në dy pozicione) më i lartë se ai i parashikuar.

Kishte edhe dallime të theksuara mes sasive të parashikuara në projekt, të kontraktuara dhe atyre të realizuara në praktikë. Këto dallime janë vërejtur në 302 pozicione  nga 802 sa kanë qenë gjithsej apo 37% e pozicioneve.

Kontrata nuk ka pasur mbikëqyrje profesionale, duke bërë që sasia dhe cilësia e materialeve të pranuara të jetë e pa qartë. Kjo kishte ndodhur për shkak të mungesës së menaxhimit të kontratës për hartimin e projektit, si dhe mungesës së organit mbikëqyrës të pavarur gjatë realizimit të kontratës gjë që ka rezultuar në menaxhim dhe mbikëqyrje të dobët të sajë.

Mungesa e masave të nevojshme nga Komuna për menaxhimin dhe mbikëqyrjen adekuate të cilësisë së punimeve ka ndikuar që cilësia dhe siguria e projektit të rrezikohet.

Gjithashtu auditimit ka venë në pah se projekti nuk ishte i bazuar në një Plan Zhvillimor Urban, nuk ka pasur konsultime me qytetarët dhe palët e interesit, ndërsa lejet për ndërtim janë siguruar pas fillimit të punimeve.

Ndonëse projekti synon të kontribuojë në urbanizimin e qytetit, gjatë realizimit ka shkaktuar vështirësi në qarkullim e qytetarëve, zhvillimin e aktiviteteve të tyre dhe bizneseve përreth.

Lidhur me këtë auditim, Auditorja e Përgjithshme, Vlora Spanca, theksoi se mangësitë në planifikim, buxhetim dhe mbikëqyrje kanë ndikuar në efikasitetin, cilësinë dhe sigurinë e projektit “Ndërtimi i sheshit së bashku me nënkalime dhe parkingun nëntokësor në qytetin e Malishevës”.

Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) ka dhënë nëntë rekomandime për Komunën e Malishevës, me qëllim që të përmirësohet procesi i planifikimit dhe menaxhimit të projekteve kapitale.  

Raportin e plotë të auditimit të performancës “Efikasiteti në planifikimin dhe menaxhimin e projektit ‘Ndërtimi i sheshit së bashku me nënkalimet dhe parkingun nëntokësor në qytetin e Malishevës’”, e gjeni këtu.

Nga 22 deri në 26 shtator 2025, një delegacion i Zyrës Kombëtare të Auditimit (ZKA) i udhëhequr nga Zëvendës Auditori i Përgjithshëm, Bezad Halilaj, qëndroi për vizitë zyrtare në Zyrën Kombëtare të Auditimit të Suedisë (SNAO) në Stokholm.  

Vizita njëjavore pati për qëllim hartimin e planit dyvjeçar për zbatimin e projektit të ri të bashkëpunimit për zhvillim institucional 2025-2030 ndërmjet dy Institucioneve Supreme të Auditimit. Fokusi ishte të objektivat, ndarja e roleve dhe përgjegjësive sipas objektivave dhe komponentëve si dhe rezultatet e synuara për dy vitet e ardhshme 2026-2027.

Zyrtarët përgjegjës për menaxhimin e projektit u angazhuan për t’i identifikuar aktivitetet me përparësi sipas komponentëve, dhe nënkomponentët, zbatimin e tyre si dhe treguesit e rezultateve.

Po ashtu programi i vizitës përfshiu edhe sesionin për menaxhimin e projektit, menaxhimin e ndryshimit dhe ndikimin e rezultateve të projektit në punën e institucionit.